Kulturka (15) Rozmowa z Tomaszem Bombrychem, autorem mapy poznańskiej sztuki ulicznej

00:00:00: Kulturka to podcast o wydarzeniach, które tracimy z oczu skupiając się na propozycjach dużych graczy poznańskiej kultury.

00:00:08: To podcast o ludziach, miejscach i zjawiskach, o których mogliście słyszeć zdecydowanie za mało.

00:00:15: Do teraz!

00:00:15: Podcast jest częścią Dynksa poznańskiego magazyno-kulturalnego dynks.poznan.pl, którego wydawcą jest Estrada Poznańska.

00:00:25: Zapraszam do czytania, oglądania i słuchania Martina Nicińska!

00:00:31: Dzień dobry, witajcie!

00:00:32: Dziś naszym gościem jest Tomasz Bombrych.

00:00:35: Cześć!

00:00:36: który od lat kataloguje Poznańską Sztukę Uliczną, jest pomysłodawcą i twórcą już czwartej edycji mapy z bliska z daleka w której zebrał poznańskie murale grafitinoony i typografię.

00:00:48: Zawodowo zajmuje się marketingiem.

00:00:51: I właśnie tę apę taką pomarańczową mamy dziś ze sobą.

00:00:55: Jest to kawał mapy.

00:00:58: Jest teraz efekt dźwiękowy który pokazuje, jak ona bardzo się tutaj może rozwijać i że możecie mieć ją w swoich rękach.

00:01:08: Także wystarczy podejść do... Ja odbrałam ją ze starego rynku z Centrum Informacji Kulturalnej.

00:01:13: Powiedz Tomek gdzie jeszcze ją można dostać?

00:01:16: Tak naprawdę tylko tam można ją dostaść.

00:01:19: no i wersji PDF do ściągnięcia na czy na mojej stronie, czy na stronie w polskiej lokalnej organizacji turystycznej wizyt Poznań.pl

00:01:30: Czyli można ją oglądać w wersji także PDF-owej albo w ogóle w takiej wersje interaktywnej.

00:01:36: Tak, również równolegle do tej mapy powstała mapa w oparciu o mapę Google'owe gdzie tak naprawdę na bieżąco staramy się aktualizować To bądź co bądć tą dosyć często zmieniającą się scenę poznańskiego street artu, bo jak wiemy murale czy graffiti teraz dzisiaj z jutro nie ma.

00:02:00: Jutro powstaje nowe, kreślany są zamalowane więc mapa zawsze.

00:02:05: no mapa jest papier jest cierpliwy przyjmie określoną ilość materiał a wersji internetowania.

00:02:12: możemy to sobie rozbudowywać tak naprawdę w nieskończoność.

00:02:15: A czy właśnie takie murale, które udokumentowałeś w pierwszej mapie, czyli w dwa tysiąc osiemnastym roku już ich nie ma w ogóle?

00:02:24: W przestrzeni Poznania.

00:02:26: Tak wiele jest takich miejsc tak naprawdę, które już zniknęły.

00:02:30: no chociażby muraly, które powstały w ramach festiwalu Outer Spaces dwóch edycji na czym ubolewam bo były świetnymi realizacjami.

00:02:39: i tak naprawdę teraz ostały się bodajże cztery realizacje tych dwóch edycji, więc miasto się zmienia jak widać mapa razem z nimi.

00:02:52: Co było takim impulsem te osiem lat temu już żeby w ogóle stworzyć mapę?

00:02:59: Mapa to jest taki trochę efekt moich rowerowych i pierwszych po regnocji po Poznaniu bo sam nie będąc poznaniakiem chciałem to miasto jakoś poznać lepiej sprawdzić jak tak naprawdę inne dzielnice Poznania, poza tym gdzie spędzają na co dzień czas i gdzie mieszkałem.

00:03:22: Jak wyglądają?

00:03:24: Co tam można znaleźć ciekawego niekoniecznie turystycznego ale po prostu jak wygląda sama samotkanka miejska do takim początkiem tej mapy.

00:03:40: pomysłem który gdzieś zapoczątkował też Ten pomysł jest typografia, bo od tego się zaczęło.

00:03:49: Bo zacząłem zbierać miejską typografię i wrzucać na Facebooku na profilu typopoznań.

00:03:56: Gdzieś tam sobie szukałem tej czy to starej typografii polsko-niemieckiej, czy jakichś fajnych realizacji literowych, szyldowych?

00:04:04: No i w trakcie też tych moich poszukiwań natrafiałem na fajne realizacje, czy to murali, czy graffiti.

00:04:12: No gdzieś tam moja pamięć w telefonie galeria zaczęła się rozrastać i pomyślałabym już fajnie byłoby to wydać, połączyć tak naprawdę te dwie siły.

00:04:25: W sensie street art i typografia i wydaść to jako jedna mapa.

00:04:30: no i gdzieś tam po drodze pojawił mi się pomysł że fajnym dopełnieniem byłyby neony Poznaj kiedyś też z syną w latach sześćdziesiątych, spaniałych realizacji na nowych.

00:04:45: A też no parę fajnych się ostało więc swiedziałem że byłby to taki fajny kropkanad i która by uzupełnia tą mapę.

00:04:54: i tak taki był początek.

00:04:57: Jak Twoim zdaniem przez te lata zmienił się street artowy krajobraz Poznania na lepsze?

00:05:02: Na gorsze?

00:05:04: Czyli nie można tak kategoryzować?

00:05:07: Ciężko

00:05:07: mi to powiedzieć, trochę nie chciałbym ocenić Też.

00:05:10: ta mapa jest taka trochę demokratyczna, w sensie gdybym miał wybrać to co mi się podoba byłaby zdecydowanie krótsza.

00:05:17: Jest w tej mapie w czwartej edycji.

00:05:20: jedną z nowości.

00:05:21: jest taki mój top ten czyli dziesięcie realizacji które polecam i które według mnie warto jeść.

00:05:29: na przykład nie ma się czasu w pierwszej kolejności zwiedzić czy zobaczyć.

00:05:34: Więc gdybym miał wybrać te realizacje, które mi się podobają to pewnie ta mapa byłaby krótsza.

00:05:40: zdecydowanie ale stwierdziłem że no warto pokazać taki przekrój tego pozańskiego street artu od realizacji wielkoformatowych artystów którzy by przyjechali tutaj z Europy czy w ogóle ze świata tak jak było w przypadku w stywale Outer Spaces po anonimowe realizacje na podwórkach poznańskich, które też mają absolutnie swój urok.

00:06:07: Więc jeśli chodzi o samą scenę street artową to zmieniło się o tyle że tych realizacji jest zdecydowanie więcej.

00:06:13: W porównaniu do pierwszej edycji mapy tu mamy dwa razy więcej punktów.

00:06:17: więc to też pokazuje jak ta scena street artowa, ta kultura streetartowa się zmienia.

00:06:25: No, mamy trochę teraz taką modę na murale.

00:06:28: czy jak to niektórzy mówią trochę powstała muraloza.

00:06:32: To już od wielu lat się o tym mówi, to jest niesamowite?

00:06:34: Tak

00:06:34: i nie tylko tak naprawdę w Poznaniu bo inne miasta też to dotknęło.

00:06:39: więc mam wrażenie że to nie jest tylko tutaj nasz lokalny kolory tylko gdzieś tam to się rozlało po całej Polsce.

00:06:49: Ciężko nie chciałbym w kontekście tej mapy, którą też stworzyłem oceniać.

00:06:53: Mówić teraz, że ten mural jest zdecydowanie lepsze a ten nie powinny ale dlatego, że jest to się znalazł.

00:06:58: Widziłem, że każdy też jakby powinien ocenić sam.

00:07:02: A ta mapa jest dla mnie trochę takim przyczynkiem żeby po prostu wybrać się w miasto i zobaczyć.

00:07:08: I murale... Ale wydaje mi się, że fajne rzeczy można podraca swiedzić.

00:07:11: Nie tylko slidartowe.

00:07:12: No i też można samemu ocenić, że się zmieniło na lepsze czy na gorsze.

00:07:16: Bo do tych map przecież można wrócić i sobie porównać.

00:07:19: Powiedziałeś dwa razy więcej w porównaniu z pierwszą edycją.

00:07:23: czyli teraz mamy jeżeli dobrze sobie wynotowałam.

00:07:27: Sto osiemnaście murali, graffiti, neonów i typografii plus jeszcze kilka z okolic Poznania.

00:07:34: to też nowość.

00:07:35: fajna sprawa że dopatrzyłeś się też nie tylko w samym Poznaniu tych realizacji.

00:07:44: Wspomniałeś też o TOP X, to może powiedzmy krótko o tym?

00:07:48: To ja przepraszam realizatora, ja muszę znowu sobie otworzyć mapę na chwilę.

00:07:52: będzie efekt dźwiękowy żeby też mieć na to oko.

00:07:56: bardzo fajny pomysł żeby tak też podsunąć na początek użytkownikowi mapy niezorientowanemu w ogóle tym, co się dzieje w Poznaniu.

00:08:07: Ok.

00:08:07: już koniec dźwięku możemy sobie porozmawiać o tym.

00:08:13: No to może tak pokrótce.

00:08:15: dziesięć to nie jest dużo jeśli chciałbyś nam przedstawić?

00:08:18: Oczywiście

00:08:19: no bo jeśli chodzi o realizację muralowe czy graffiti po to też ciężko rozróżnić To na pierwszym miejscu znalazła się realizacja z Festiwalu Outer Spaces.

00:08:33: Na ulicy Toczaka, autorstwa Remedy.

00:08:37: Bardzo fajnie ten mural wpisuje się w otoczenie, bardzo fajnie blednie i bardzo fajne.

00:08:44: nabiera patynę jeśli chodzi o tą ścianę i o tę lokalizację.

00:08:51: Jest jednym z moich ulubionych, tak naprawdę.

00:08:55: Wcześniejszymi ulubionymi były Teera na Jerzycach.

00:08:59: Dwa murale, które były obok siebie, które bardzo fajnie się dopełniały ten czarno-białe czy monochromatyczny i taki bajkowy gdzie przedstawiał sarenkę do jakichś magicznych zwierzęta.

00:09:14: Niestety zostało teraz już przez dewelopera zabudowane, zostały zabudowane.

00:09:20: Niemniej parę tych murali w ramach tego festiwalu zostało i wydaje mi się, że warto je na pewno na pierwszy rzut zobaczyć bo są naprawdę realizacjami według mnie na wyświatowym poziomie jeśli chodzi o opoznań.

00:09:37: Kolejnym elementem jest mural który nawiązuje nawet nie nawiązuję a po prostu przedstawia słynny obraz Magri, syn człowieczy.

00:09:48: I takie realizacje też bardzo lubię, bo kilka takich realizacji się w Poznaniu pojawia.

00:09:53: Które w jaki sposób flirtują z historią sztuki?

00:09:59: Z malarstwem, bo to też jest fajne takie przełożenie tej wysokiej sztuky na tą sztuku uliczną i próba jakoś zatarcia tych granic.

00:10:11: Tu rzeczywiście sztuka wychodzi na ulice dosłownie ta wysoka.

00:10:16: Tak,

00:10:17: podobnie z poezją.

00:10:20: Dokładnie tak.

00:10:21: Kolejne to jest realizacja na Jerzycach, ulicy Staszice.

00:10:27: tam są trzy magiczne podwórka.

00:10:30: Co to znaczy?

00:10:31: Magiczne.

00:10:34: Poznalazły się tam realizacje, które trochę opowiadają o historii tego miejsca i które powstały właśnie z opowieści mieszkańców więc trochę są taką wypadkową działalności artysty i mieszkańców, co też cenie i co według mnie jest bardzo ciekawą realizacją.

00:10:52: Bo trochę odpowiada na to, co mieszkańskie sami myślą o tym miejscu i wynika z samego miejsca.

00:11:03: więc tym bardziej jest to ciekawe bo jest to ukryte w sensie że nie do końca jeśli ktoś nie wie to tych murali czy tych realizacji nie zobaczy i musi sobie zadać jakiś trud, żeby tam się dostać.

00:11:17: Niestety już teraz dwie z trzech realizacji są zamknięte.

00:11:21: w sensie trzeba albo znać kod, albo dzwonić... Chociaż

00:11:24: prosisz, aby nie dzwonić.

00:11:26: Chociaż proszę, żeby nie dzwonić, więc warto poczekać.

00:11:31: Aż ktoś wyjdzie?

00:11:32: Aż jak wprowadzałem wycieczki po jeżycach to niestety też podawałem albo za listonosza kuriera, bo to czekanie jedną mogliśmy czekać pięć minut, mogliśmy pół godziny.

00:11:45: Niemniej według mnie zdecydowanie warto te trzy podwórka odwiedzić, bo w kontekście miejsca właśnie które powstały są bardzo fajne.

00:11:56: Kolejna realizacja to jest somart, który niestety już na Webrzeniaka ktoś go trochę popsu z darmu twarz i mi trochę tutaj chciałbym nawiązać do wszystkich realizacji somarta, czyli tej słonej smiley faces.

00:12:15: Bo jeśli chodzi o poznańskich tutaj artystów to obok Noriekiego i KWU to jest taki top trzy.

00:12:24: Jeśli chodzi o tutaj nasz lokalny koloryt no mój trochę faworyt noriaki trochę urósł na takiego topowego poeznańskiego artysteby.

00:12:36: pan watcher czy pan peryskop już się chyba wszystkim kojarzy.

00:12:40: Jak się go raz zobaczy, to już później się go nie odzobaczę.

00:12:45: Te realizacje są dla mnie bardzo ciekawe i dlatego gdzieś tam znalazło się to w moim top dziesięć.

00:12:52: Kolejna realizacja to są stare murale perylowskie, które również mają bardzo fajny klimat i mimo że w większości są to reklamy, są to murale reklamowe, co się tam reklamują?

00:13:07: czy to masło, czy tutaj właśnie zakład wytwór czy lamp.

00:13:12: To ich realizacja jest naprawdę topowa i wydaje mi się że warto tutaj zachować te te realizacje, bo gdzieś tam też pokazują znak czasu.

00:13:26: Są już bardzo wyblakłe.

00:13:27: czasami trudno się tutaj dopatrzeć dokładnie albo kształtu albo napisów.

00:13:31: Dokładnie tak, nie mniej.

00:13:32: no jakby ten sam zarys pokazuje że w czasach świetności była.

00:13:38: to.

00:13:38: To jest po prostu świetna realizacja, również artystyczna.

00:13:41: A czy ona się świeciła?

00:13:42: Czy ją sobie ożywiłeś na Facebooku?

00:13:43: Ożywiłem sobie trochę dzięki... Ja chciałem sprawdzić jak to mogłoby wyglądać.

00:13:51: Ładnie

00:13:51: by wyglądało.

00:13:52: Więc

00:13:52: tak zdecydowanie tak.

00:13:54: Kolejna realizacja to jest trochę ukłon i trochę zaproszenie do mojego furtla czyli nowi nagrady bo stwierdziłem, że taka fajna realizacja.

00:14:09: Szkoda żeby gdzieś tam zniknę wśród tych realizacji które tak naprawdę pewnie większość z nas mija czy to na Jeżycach czy w centrum miasta.

00:14:17: więc trochę to jest moje zaproszenie dla mieszkańców na Minogrady żeby też odwiedzili bo też tam się znajdują fajne realizacje.

00:14:27: Kolejne są dwa na one odrestaurowany dom książki absolutnie genialny, łącznie z budynkiem naprawdę robi wspaniałe wrażenie zwłaszcza nocą kiedy jest odpalony.

00:14:41: Kultowe kino real.

00:14:42: to chyba to jest nic tak pięknie nie świeci na czerwono jak właśnie ten neon na Dom Wroskiego i bliste zamykają dwie realizacje typograficzne.

00:14:55: Pierwsza to polsko-niemiecki napis Mala Schmaler-Amiński, który był przez pewien czas niestety zasunięty jakimś kasetonem reklamowym.

00:15:05: Ale widzę czy widziałem przeralizacji tej mapy że został odsunięty na szczęście bo jest naprawdę jeśli chodzi o liternictwo też świetną realizacją.

00:15:17: i ostatni element to są napisy reklamowe ulicy Kwiatowej co też jest fajnym znakiem czasu.

00:15:27: i co mi osobiście cieszy to, że te stare napisy są odrestaurowane.

00:15:34: Stają się integralną, estetycznym elementem kamienicy czy budynków.

00:15:42: więc też mam nadzieję, że ta moja powiedzmy praca nad wskazowaniem tych napisów pieganiem o to, żeby je rzeczywiście odrestaurować może gdzieś tam się opłaciła.

00:15:57: Przecież tak chciałbym w to wierzyć że deweloperzy czy właściciele nie ukrywają tego pod styropianem tylko rzeczywiście starają się nie tylko zachować ale też odrestaurować i pokazać historię tego miejsca.

00:16:14: więc tu jest Super.

00:16:16: A jeżeli właśnie od typografii zaczęła się trochę Twoja fascynacja, street artem Poznania i właśnie od tych napisów na starych sklepach?

00:16:25: To trochę próbowałeś też poznać historię tych miejsc, bo ja tak na szybko w internecie.

00:16:31: Na przykład nic o dokładnie o sklepie, który sprzedwał cegara i delikatesy nie znalazłam ale może tobie się udało gdzieś tam dogrzebać?

00:16:41: Tak no jakby starałem się.

00:16:42: akurat tego nie, ale innych oczywiście starałem się gdzieś tam szukać w jakichś starych kronikach czy sprawdzać stare adresy i ciężko.

00:16:55: były to pewnie jakieś zwykłe sklepy, które jakich wiele tak naprawdę w tamtym czasie w Poznaniu.

00:17:03: Więc ciężko tak naprawdę i cokolwiek więcej powiedzieć.

00:17:11: Niemniej gdzieś tam na pewno ten napis, który również znajduje się na ulicy Staszica jest też fajny pod tym kątem że pokazuje zmiany języka polskiego, bo to jest niedojże polsko-niemiecki.

00:17:27: To też pokazuje jak się język polski zmieniał, bo ten np.

00:17:31: pędzle są nie przez e-n, więc też pokazuje rozwój historii języka i sposób zapisu tych nazw.

00:17:40: A jakiś czas temu tworzyłeś także taki ranking neonów restauracyjnych, bo faktycznie jest taki wysyp.

00:17:49: Chyba każda modna knajpa teraz w Poznaniu musi mieć swój neon albo w środku, albo na zewnątrz.

00:17:57: jak Ty to oceniasz i w ogóle co wtedy wyniknęło z tego rankingu?

00:18:02: Nikt się, znaczy wszyscy chyba wiedzieli jaki neon wygrał w tym plebiscycie i wygrało oczywiście bar kociak.

00:18:12: Więc tu akurat nie było zaskoczeń.

00:18:16: Ktoś nawet skomentował, pamiętam że możemy już zamknąć ten plebistyt i od razu wręczyć wyłonic zwycięzcę.

00:18:26: Trochę bardzo dobrze, znaczy bardzo się cieszę, że ten neon wy grał bo też mnie cieszy ta moda na odtwarzanie tych starych neonów, które kiedyś tam funkcjonowały.

00:18:38: Tak było w przypadku chociażby kina muza tak było w przypadku Koguta, który znajduje się na świętosławskiej a był w planach żeby postawić go na okrąglaków o wiele większej skali.

00:18:55: więc ta modna powrót neonów, bardzo mnie cieszy.

00:19:01: Jeśli chodzi o neonę gastro.

00:19:04: to też jest młoda, która akurat pochwala mi której się cieszę że knajpy idą w tę stronę bo starają się to rzeczywiście robić bardzo estetycznie, bardzo minimalistycznie i gdzieś tam wpisywać się w klimat czy to ulicy czy budynku czy miejsca dzielnice.

00:19:26: jakkolwiek.

00:19:27: Więc akurat tutaj jestem bardzo zano i też w kontekście neonów widać powrót chociażby po konkursie Urzędu Miasta na Neony, w centrum Poznania gdzie wygrał m.in.

00:19:43: Bara Kultury który również znalazł się w tej mapie.

00:19:49: więc akurat tą modę popieram.

00:19:52: A dzisiaj łatwiej jest zamówić i szybciej można się spodziewać realizacji takiego neonu niż nie wiem już czy dziesięć, piętnaście lat temu kiedy nie było też takie popularne.

00:20:03: Zmieniło się coś w technice wykonania?

00:20:06: Na pewno tak, znaczy część tych neonów które umisliśmy w plebiscycie to nie są te takie klasyczne rurki wypełnione gazem, które wszyscy znamy.

00:20:19: są to gdzieś tam realizacje pośrednie, w sensie pledowe.

00:20:24: Więc nie jest takie klasyczne neonowe światło.

00:20:27: Nie mieli.

00:20:27: też włącziliśmy je do tego plebiscytu bo samą formą też się broniły.

00:20:33: więc wydaje mi się że na pewno jest łatwiej.

00:20:39: dalej działa zakład Piotra Hańce który jest odpowiedzialny za to całe neonowe zamieszanie kiedyś i tak naprawdę teraz, bo te chociażby dom książki również był przez niego tworzony.

00:20:53: czynę on na placu wolności z napisem Wolność.

00:20:58: Więc na pewno jest łatwiej w sensie że tych punktów powstało więcej i też no trochę tak widać, że jakby jest.

00:21:08: jeśli zapotrzebowanie to tych miejsc oczywiście będzie zdecydowanie więcej i łatwier po prostu zamówić Czy to te neonowe klasyczne czy pledowe, ale gdzieś tam w bardziej estetycznym wydaniu?

00:21:23: A pan Hańce chyba robi ciągle w taki tradycyjny bardzo sposób.

00:21:27: Nie nie poszedł w nową uczestność.

00:21:30: Ale faktycznie robił od wielu lat, od dekad już w zasadzie i pamiętaj bojeżkę PRL-owskie ze z czasów świetności Poznania można tak powiedzieć i tego jak wyglądały ulicę.

00:21:43: Przynajmniej tak się wydaje.

00:21:44: kiedyś ogląda stare zdjęcia z centrum miasta.

00:21:49: Dobrze, to co?

00:21:51: Omówiliśmy typografię, omówiliśmy neonę, to przejdziemy jeszcze do graffiti i murali bo tutaj mamy chyba największą taką rozpiętość.

00:22:05: Czy wydaje tobie się że można je jakoś pokategoryzować?

00:22:09: czy ty sobie robiłeś w głowie jakiś podział murali nie wiem artystycznych, konercyjnych?

00:22:17: Mamy mural bardzo ekologiczny, murale takie malutkie gdzieś które się pojawiają po prostu nawet na jakichś tam budkach czy małych fragmentach budynków.

00:22:31: Mówię tutaj np.

00:22:32: o KW.

00:22:34: Czy tobie się podobają w ogóle wszystkie realizacje, które się znalazły w mapie?

00:22:38: tutaj dużo pytań, ale może po kolei udać się na nie odpowiedzieć.

00:22:43: To jeśli chodzi o kategoryzowanie to jedyną... To jakby ciężko jest je wszystkie połapać i ułożyć w jakiś logiczny ciąg na zasadzie że małe duże czy ładne, brzydkie czy jakkolwiek.

00:23:01: więc w tej edycji postanowiliśmy wspólnie z Poznańską Lokalną Organizacją Turystyczną, którą wydałem tą mapę że ułożymy je dzielnicowo, to też mamy nadzieję łatwiej czy to mieszkańcom czy turystom odkrywanie miasta poprzez dzielnice i potem wężej poprzeź właśnie street art.

00:23:23: Kluczem który tutaj w tej edycji szliśmy są po prostu dosyć tak u Twitter niedzielnice, więc taki był klucz.

00:23:34: Ale jeśli byśmy go nie stosowali to według mnie byłoby bardzo ciężko.

00:23:39: no moglibyśmy nie wiem na stare nowe czy większe mniejsze ale zawsze jakiś muralby z tej kategorii wypadł i ciężkoby było tutaj to w jakiś sensowny sposób ułożyć a wydaje mi się, że podział dzielnicowy jest dosyć demokratyczny.

00:24:00: Tak to prawda.

00:24:02: A jak z tym podobaniem się?

00:24:06: No to jest właśnie to co trochę też na początku mówiłem, że gdyby ta mapa była taka moja-moja autorska to byłaby pewnie o połowę mniejsza i część tych realizacji na pewno nie znalazłoby się w tej mapie.

00:24:21: no nie jestem zwolnikiem niektórych rozwiązań czy sposobu realizacji, ale tak założyłem od pierwszej edycji mapy że nie chcę też oceniać.

00:24:35: Chciałbym żeby ta mapa była tylko pretextem żeby zwiedzać Poznań i po drugie żeby każdy też ocenił sam bo to co mnie się może podobać komuś innemu zdecydowanie na odwrót.

00:24:52: Więc chyba to jest najlepsze w tej mapie, że jest to jakiś przekrój nie tylko przez różne realizacje ale też właśnie przez taki estetyczny wybór.

00:25:04: Od tych według mnie najlepszych poprzez te... Trochę gorsze, nie mówię brzydkie ale trochę

00:25:10: gorszy.

00:25:10: Ale na przykład bardzo popularny.

00:25:11: Dokładnie tak

00:25:13: Wspomniałem o takim muralu ekologicznym.

00:25:16: Miałam na myśli mural szarość może być zielona.

00:25:19: Pamiętam kiedy był odsłaniany.

00:25:21: mówiło się o tym że jest stworzony z farby okrzyżkającej powietrze.

00:25:26: Czy są jeszcze takie murale w mapie, za którymi właśnie się kryje jakaś taka ciekawa idea materiał Okoliczności Powstania?

00:25:36: Bo ten mural chyba też miał upamiętniać Jana Kulczyka.

00:25:42: Tak,

00:25:43: tak on powstał przez, został stworzony przez Fundację Malta, więc gdzieś tam miał taką trochę podwójną rolę z jednej strony upamiętać, z drugiej być taką formą ekologicznej ekspresji.

00:26:02: Czy są takie murali?

00:26:04: Pewnie za każdym muralem kryje się jaka historia.

00:26:06: Ty powtórzę, najbardziej mi się podobają te murale, które są właśnie na Stasznica, bo one są tak typową opowieścią i współpracą mieszkańców i artystów jakoś wypadkową jednej drugiej pracy twórczej.

00:26:31: więc To jest tak naprawdę jeśli chodzi o ten scenestrytatową dla mnie najbliższa.

00:26:39: Kiedy wspominałeś o tej realizacji syn człowieczyk, która łączy tą sztukę wysoką z sztucą uliczną to ja wspomniałam o poezji bo też mamy kilka takich realizacji w Poznaniu gdzie po prostu mamy poezję na murach wybraną przez Jany Pańczak i Tomka Genowa.

00:27:03: To też jest bardzo ciekawa realizacja i on też możemy nazwać muralami twoim zdaniem?

00:27:08: Tak, jak najbardziej to jest.

00:27:09: no nietypowa na pewno realizacja ale mam wrażenie że te wiersze już się bardzo fajnie zadomówiły w poznańskiej kulturze środowisku I pewnie wielu pozaniaków nie wyobraża sobie teraz, by przechodzić chociażby placem kolegijackim i nie czytać w Wiersze Szymborskiej chmury.

00:27:36: Czy być na Jeżycach i nie spojrzeć na Wierszę Herberta czy Różewicza.

00:27:43: więc mam wrażenie że one dosyć mocno wręły się już w tkankę miejską i trochę ja już nie pamiętam czasu przed tym jak ich nie było.

00:27:56: Więc wydaje mi się, że tutaj pomysł Asi i Tomka bardzo fajnie wrócą w to DNA miejskie i bardzo fajniej się zadomowił.

00:28:09: Pamiętam jak opowiadali... To było dziesięć lat temu czy już ponad jak trudne było?

00:28:17: tworzenie tego, bo oni ręcznie nanosili te literki i musieli pilnować żeby było równo.

00:28:24: I była to niezła zabawa w taką maksikaligrafię.

00:28:27: Tak

00:28:27: jeszcze oni wcześniej mieli tam przeprawy z prawami auturskimi.

00:28:31: też pamiętam że musieli tak naprawdę do każdego wierszał spadł kobiercu uzyskać prawa do wykorzystywania tego wierszaka więc zdecydowanie opłaciła się ta

00:28:43: doceniajmy tak.

00:28:46: A czy spacerujesz śladami murali też po innych miastach?

00:28:50: Tak, to jest na pewno... mam bardziej wyostrzona oko jeśli chodzi o street art czy typografię.

00:28:59: Bardzo lubię fotografować właśnie takie miejsca i poznawać te obce czy inne miasta z perspektywy skritartowej, pnownowej i typograficznej.

00:29:15: Więc zdecydowanie jest to obok takiego klasycznego zwiedzania.

00:29:24: Staram się zawsze znaleźć czas czy przy okazji sprawdzać co mogę, jakie realizacje mogę w innych miastach odwiedzić.

00:29:32: A nie miałeś propozycji z innych miasta żeby stworzyć u nich podobną mapę?

00:29:37: Nie jeszcze nie

00:29:38: czekam!

00:29:41: A tak właśnie w porównaniu z tymi innymi miastami Polski, bo pewnie na świecie to jest zupełnie inny rozmach w tych dużych miastach.

00:29:50: Ale tak właśnie po porógnaniu z innymi polskimi miastam i to poznań twoim zdaniem jak się prezentuje pod kątem street artu?

00:29:57: Wydaje mi się że bardzo dobrze, w sensie że nie mamy się czego wstydzić.

00:30:02: Na pewno jeśli chodzi o ilość realizacji.

00:30:07: Łódź tutaj wydaje mi się, że bardzo mocno przoduje.

00:30:10: Tam też dosyć prawie nie działa fundacja Urban Forms z Bodajże, która gdzieś tam to miasto systematycznie zapewnia i chodzi o te wielkoformatowe realizacje.

00:30:29: Też mają przewodnik w formie aplikacji więc Bardzo fajnie to u nich działa.

00:30:36: Niemie nasza mapa, czy poznańska mapa jest o tyle nie typowa że też poza właśnie realizacjami moralowymi czy graffiti ma też na kartach typografii nony więc to też ją dosyć mocno wyróżnia na tle tak naprawdę całej Polski.

00:30:57: Super!

00:30:58: Czy coś jeszcze chciałbyś dodać na temat swojego dzieła?

00:31:02: Chyba wszystko zachęcam oczywiście do pobierania mapy, czy to w formie właśnie papierowej.

00:31:09: W centrum informacji turystycznej na starem rynku, czy w formiu elektronicznej i po prostu żeby dać się poprowadzić i trochę zgubić w mieście bo wydaje mi się że przy okazji można odgrzyć naprawdę bardzo fajne poznań

00:31:25: I mapa jest bezpłatna.

00:31:26: Tak Wbrew temu co gdzieś tam wynalazłeś w internecie czy ktoś ci podesłał informacje.

00:31:33: Nalazłem

00:31:33: zupełnie przypadkowo, że ktoś na liksie wystawił mapę za cztery złote.

00:31:39: Trochę byłem oburzony, że tylko za czterzy złote.

00:31:42: nie było to zabawne więc chciałem napisać właśnie do tej osoby czy z autografem będzie droższa Ale w końcu mi napisałem, więc jak widać mała jest popularna.

00:31:56: Więc tym bardziej warto wersję papierową pobrać i to zwiedzać Poznań.

00:32:03: Każdy orzejak może, jak to się mówi.

00:32:05: Dokładnie.

00:32:07: Bardzo ci dziękuję za odwiedziny, za twoją pracę i faktycznie polecamy zwiedzanie Poznania szlakiem murali i nie tylko Tomek Bombrych.

00:32:17: Dzięki!

00:32:18: Kulturka to podcast o wydarzeniach, które tracimy z oczu skupiając się na propozycjach dużych graczy poznańskiej kultury.

00:32:27: o ludziach, miejscach i zjawiskach, o których mogliście słyszeć zdecydowanie za mało.

00:32:34: Do teraz podcast jest częścią Dynksa poznańskiego magazyno-kulturalnego dynks.poznan.pl którego wydawcą jest Estrada Poznańska.

00:32:44: Zapraszam do czytania oglądania i słuchania Martina Nicińska.